Jak wynika z raportu firmy doradczej KPMG, niemal 44% zakładów ubezpieczeń w naszym regionie nie rozpoczęło jeszcze wdrażania Solvency II. Aż 6% respondentów nie tylko nie rozpoczęło jeszcze prac, ale nie zamierza również rozpocząć przygotowań do wdrożenia Solvency II w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Spośród przebadanych podmiotów, 38% które nie rozpoczęły przygotowań, zamierza to zrobić w ciągu najbliższego roku. Wśród zakładów ubezpieczeń, które nie rozpoczęły jeszcze wdrażania Solvency II, dominują przede wszystkim małe podmioty, liczące na wsparcie grupy kapitałowej. W Polsce sytuacja jest lepsza zaledwie 18% zakładów ubezpieczeń nie rozpoczęło wdrożenia postanowień Solvency II.

"Nasze dotychczasowe doświadczenia z wdrażania tego typu regulacji między innymi w sektorze bankowym, pokazują, że skala zmian w poszczególnych podmiotach może być na tyle znacząca, iż termin październik 2012 może być trudny do utrzymania. Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż wdrożenie modeli wewnętrznych lub zaawansowanych metod zarządzania ryzykiem wymaga odpowiedniej wiedzy, danych oraz systemów informatycznych - zarówno wyszkolenie pracowników, jak i budowa systemów wymaga dużych nakładów pracy oraz czasu. Dlatego sugerujemy rozpoczęcie prac nad wdrożeniem Dyrektywy Solvency II najszybciej jak to możliwe" - komentuje Bożena Graczyk, Partner, Kierownik Działu Zarządzania Ryzykiem Finansowym w Europie Środkowo - Wschodniej w Firmie Doradczej KPMG.

Niemal jedna trzecia (28%) respondentów rozpoczęła wdrażanie postanowień Dyrektywy Solvency II z własnej inicjatywy, czyli bez nacisków ze strony organów regulacyjnych lub grupy kapitałowej, do której należą. Znacząca liczba ubezpieczycieli, którzy rozpoczęli prace przygotowawcze jako część projektów grupowych (47%), planuje utrzymać wysoki udział i niezależność w procesie podejmowania strategicznych decyzji podczas prac wdrożeniowych. W obszarze realizacji prac w zakresie Solvency II polskie zakłady ubezpieczeń wykazują dużo większą samodzielność oraz autonomię w porównaniu z respondentami z innych krajów. Dodatkowo w Polsce zauważalne jest silniejsze oddziaływanie organów nadzoru w porównaniu z pozostałymi krajami w regionie (27%) - twierdzą autorzy raportu.

"Autonomia ta wynika przede wszystkim z przeświadczenia, że aktywy udział w projekcie grupy pozwoli na lepszą ocenę skutków wprowadzenia Dyrektywy oraz pozytywnie wpłynie na stan wiedzy w zakładzie ubezpieczeń" - ocenia Piotr Kotla, Ekspert w Firmie Doradczej KPMG - "Niezależnie jednak od stosowanych rozwiązań grupowych zakłady ubezpieczeń będą zobowiązane do udowodnienia lokalnemu organowi nadzoru, iż stosowane rozwiązania w zakresie zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka oraz wykorzystywany system kontroli odzwierciedlają realne ryzyka wynikające z działalności podmiotu".

Udział zakładów ubezpieczeń w czwartym badaniu ilościowym (ang. Fourth Quantitative Impact Study - QIS4) nadał znaczącego rozpędu procesowi przygotowawczemu do Solvency II (dotyczy 65% respondentów). Odpowiedzi udzielone w badaniu wskazują, że w zakładach ubezpieczeń biorących udział w QIS4, w przeciwieństwie do zakładów niebiorących udziału w badaniu, projekty Solvency II są na znacząco dalszych etapach wdrożenia postanowień Dyrektywy we wszystkich jej obszarach.

Ponad 35% respondentów, wśród których występują przede wszystkim małe i średnie zakłady ubezpieczeń, zaczyna prace od wybranych zagadnień lub pojedynczych filarów Dyrektywy. Blisko połowa mniej - 18% badanych, wśród których znajdują się przede wszystkim większe zakłady ubezpieczeń - od samego początku obejmuje swoimi pracami wszystkie trzy filary Solvency II. Ilość polskich instytucji, które rozpoczęły prace nad trzema filarami Dyrektywy jest dwukrotnie wyższa na tle pozostałych respondentów z Europy Środkowo-Wschodniej.

Zakłady ubezpieczeń pracujące nad trzema filarami w sposób szczególny obawiają się trudności we wdrożeniu wymogów wynikających przede wszystkim z Filaru II. Wyniki badania pokazały także, że zakłady ubezpieczeń zajmujące się jedynie wybranymi obszarami uważają, że Solvency II przynosi im mniejszą wartość dodaną niż podmioty, które biorą pod uwagę wszystkie trzy filary łącznie.

Wyniki badania pokazują, że obszarami budzącymi największe obawy są: presja czasowa wdrożenia, przeprojektowanie procesów biznesowych, opracowanie dokumentacji, przeprowadzenie Własnej Oceny Ryzyka i Wypłacalności (ang. Own Risk and Solvency Assessment - Proces ORSA), jakość danych oraz systemy IT. Jako istotne wyzwanie zakłady ubezpieczeń traktują koszty związane z dostosowaniem instytucji do wymogów Dyrektywy oraz konieczność dokładnego zrozumienia Dyrektywy Solvency II.

W Polsce obszar zarządzania ryzykiem, w tym ryzykiem ubezpieczeniowym wydaje się być obszarem, który budzi mniej obaw niż w cały regionie. Jednak kwestie związane z systemami informatycznymi, procesem ORSA oraz procesem oceny nadzorczej budzą dużo więcej wątpliwości oraz obaw niż w przypadku pozostałych analizowanych krajów.

Wnioski z badania
1. Zaangażowanie kierownictwa
W tych zakładach ubezpieczeń, gdzie zarząd aktywnie uczestniczy w procesie wdrożeniowym, prace projektowe są na bardziej zaawansowanym poziomie wdrożenia wymogów Dyrektywy.
2. Poprawa metod zarządzania ryzykiem
Nowe przepisy kładą szczególny nacisk na aktywne zarządzanie ryzykiem. Zakłady ubezpieczeń będą zobowiązane wcześnie identyfikować, mierzyć i zarządzać wszelkimi ryzykami, na które są lub mogą być narażone w ramach prowadzonej działalności. Jako część procesu zarządzania ryzykiem zakłady ubezpieczeń będą zobowiązane do przeprowadzania własnej oceny ryzyka i wypłacalności (proces ORSA), która zgodnie z wynikami naszego badania jest postrzegana za jedno z głównych wyzwań wdrożenia nowych wymogów. Dlatego też w zakresie metod zarządzania ryzykiem już teraz należy podjąć intensywne działania, aby do momentu wejścia w życie Dyrektywy mieć czas na ich dopracowanie oraz dostosowanie do skali działania i modelu biznesowego.
3. Konieczność wzięcia udziału zakładów ubezpieczeń w piątym badaniu ilościowym
Wyniki badania pokazują, że na identyfikację wyzwań oraz ryzyk wynikających z Solvency II przez zakłady ubezpieczeń wpływa między innymi ich uczestnictwo w prowadzonych przez CEIOPS ilościowych badaniach QIS oraz poziom doświadczenia we wdrożeniu, jakie posiada dany zakład ubezpieczeń. Dlatego też aktywne uczestnictwo wszystkich zainteresowanych jednostek oraz kadry zarządczej w piątym badaniu ilościowym może przynieść wiele korzyści, a przede wszystkim powinno pozwolić na stwierdzenie, na jakim etapie wdrożenia Solvency II znajduje się zakład ubezpieczeń oraz które zadania wdrożeniowe należy potraktować priorytetowo.
4. Analiza obszarów budzących obawy i wątpliwości
Wyniki badania wskazują na pilną konieczność przeprowadzenia analizy luk oraz skoncentrowanie się na tych obszarach, które w ocenie zakładu ubezpieczeń będą budzić najwięcej wątpliwości lub wymagają największych zmian, niezależnie, którego Filaru dotyczą.
5. Świadomość poziomu wypłacalności
Ze względu na stopień złożoności i konieczność akceptacji przez organy nadzorcze modeli wewnętrznych dla potrzeb Filaru I spodziewamy się, że w pierwszym momencie wejścia w życie Dyrektywy Solvency II w większości przypadków stosowane będą przez zakłady ubezpieczeń metody standardowe opracowane przez organy nadzoru, które z racji konserwatywnego podejście będą generowały wymóg utrzymywania wyższego poziomu marginesu wypłacalności.
Źródło: KPMG


Badanie KPMG zostało przeprowadzone na grupie 88 ubezpieczycieli w trzynastu krajach Europy Środkowo - Wschodniej w pierwszym kwartale 2010 roku, już po opublikowaniu Dyrektywy Solvency II oraz ostatecznych rekomendacji CEIOPS w zakresie aktów wykonawczych Dyrektywy.